from surgery8Resolved

Adrenal hyperfunction?

Author: aSia

2 questionsMediumCreated: 16 Mar 2026

Case description

27-letnia pacjentka zgłosiła się do lekarza z powodu narastającego w ostatnim czasie osłabienia i uczucia zmęczenia. Pojawił się także znaczny przyrost masy ciała - szczególnie uwagę zwracał powiększony obwód brzucha i zaokrąglona twarz, zmieniona w ostatnim czasie (jak podaje pacjentka). Pacjentkę zaniepokoiły także ciemnoczerwone rozstępy na skórze brzucha oraz wokół dołów pachowych. W wywiadzie: 5 miesięcy temu pacjentka urodziła dziecko. Ciąża przebiegała prawidłowo, poród o czasie, prawidłowy. W 15 roku życia - operacja chirurgiczna skoliozy kręgosłupa. Podczas wizyty lekarz zmierzył RR - 190/ 27-letnia pacjentka zgłosiła się do lekarza z powodu narastającego w ostatnim czasie osłabienia i uczucia zmęczenia. Pojawił się także znaczny przyrost masy ciała - szczególnie uwagę zwracał powiększony obwód brzucha i zaokrąglona twarz, zmieniona w ostatnim czasie (jak podaje pacjentka). Pacjentkę zaniepokoiły także ciemnoczerwone rozstępy na skórze brzucha oraz wokół dołów pachowych. W wywiadzie: 5 miesięcy temu pacjentka urodziła dziecko. Ciąża przebiegała prawidłowo, poród o czasie, prawidłowy. W 15 roku życia - operacja chirurgiczna skoliozy kręgosłupa. Podczas wizyty lekarz zmierzył RR - 190/100. Pacjentka przyznała wtedy, że ok. 2 miesiące temu przy przypadkowym pomiarze ciśnienia wynosiło ono 200/105. Lekarz zlecił wykonanie: - morfologii HGB 17g/dl, HCT 52%, WBC 9,8 K/uL, RBC 5,5 M/uL, MCV 85 fl, MCH 30 pg, MCHC 35g/dl - pomiaru glikemii na czczo: 135 mg/dl - podejrzewając nadczynność kory nadnerczy - oznaczenie wydalania wolnego kortyzolu z moczem, które było zwiększone Czy na tym etapie można postawić ostateczne rozpoznanie? Jakie? Jakie ewentualne badania dodatkowe należałoby wykonać?

Questions

Pacjentka przyznała wtedy, że ok. 2 miesiące temu przy przypadkowym pomiarze ciśnienia wynosiło ono 200/
Lekarz zlecił wykonanie: - morfologii HGB 17g/dl, HCT 52%, WBC 9,8 K/uL, RBC 5,5 M/uL, MCV 85 fl, MCH 30 pg, MCHC 35g/dl - pomiaru glikemii na czczo: 135 mg/dl - podejrzewając nadczynność kory nadnerczy - oznaczenie wydalania wolnego kortyzolu z moczem, które było zwiększone Czy na tym etapie można postawić ostateczne rozpoznanie? Jakie? Jakie ewentualne badania dodatkowe należałoby wykonać?

Formulate your answer

Submitted answers (24)

Dominik Haus21.10.2009 20:03

Oczywiście mamy potwierdzenie nadczynności kory nadnerczy. Pomiar glikemii na czczo wskazuje z kolei na cukrzycę (możnaby zrobić jeszcze w celu potwierdzenia rozpoznania test doustnego obciążenia glukozą). Jednak nie zaprzestałbym jeszcze diagnostyki. Zleciłbym test obciążenia deksametazonem żeby ustalić, czy mamy do czynienia z pierwotną, czy wtórną nadczynnością kory nadnerczy. Do tego zebrałbym wywiad w stronę cukrzycy (wywiad rodzinny, wypytał o objawy itd), i do tego oznaczył peptyd C żeby określić poziom wydzielania insuliny.

Dominik Haus21.10.2009 20:03

aSia21.10.2009 20:14

Pierwszy punkt otrzymuje Gonzo, ale ostrzegam - to dość zawiły przypadek i na tym się nie skończy:-) test z deksametazonem wykazał brak hamowania kortyzolu. Peptyd C w normie. W wywiadzie rodzinnym - starsza o 5 lat siostra miała niedawno usuniętą tarczycę z powodu wola zamostkowego. W takim razie jakie jest dalsze postępowanie? Inne badania?Leczenie?

aSia21.10.2009 20:14

Pierwszy punkt otrzymuje Gonzo, ale ostrzegam - to dość zawiły przypadek i na tym się nie skończy:-) test z deksametazonem wykazał brak hamowania kortyzolu. Peptyd C w normie. W wywiadzie rodzinnym - starsza o 5 lat siostra miała niedawno usuniętą tarczycę z powodu wola zamostkowego. W takim razie jakie jest dalsze postępowanie? Inne badania?Leczenie?

aSia21.10.2009 20:15

Aaa nie doczytałam, wywiad w stronę cukrzycy:-) więc pacjentka nie zgłasza żadnych zauważalnych objawów. Wywiad rodzinny także ujemny.

aSia21.10.2009 20:15

Aaa nie doczytałam, wywiad w stronę cukrzycy:-) więc pacjentka nie zgłasza żadnych zauważalnych objawów. Wywiad rodzinny także ujemny.

Dominik Haus21.10.2009 20:25

Prawidłowy wynik peptydu C daje informację o prawidłowym wydzielaniu insuliny - ale nie wyklucza insulinooporności więc nalegam na test doustnego obciążenia glukozą. Przy braku hamowania wydzielania kortyzolu mamy do czynienia albo z guzem kory nadnerczy albo z ektopowym wydzielaniem ACTH. USG jamy brzusznej w kierunku guza nadnerczy i RTG klatki piersiowej w kierunku raka drobnokomórkowego płuc.

Dominik Haus21.10.2009 20:25

Dominik Haus22.10.2009 17:27

I co z tym przypadkiem?? Jak wyniki tych badań?

Dominik Haus22.10.2009 17:27

I co z tym przypadkiem?? Jak wyniki tych badań?

aSia23.10.2009 13:31

Więc tak: najpierw zajmimy się tą nieprawidłową glikemią - w tym wypadku nie jest konieczne wykonywanie OGTT, należy powtórzyć oznaczenie glikemii na czczo - tym razem była prawidłowa. Dobry pomysł z RTG klatki piersiowej - rak drobnokomórkowy może być przyczyną ektopowego wydzielania ACTH - tutaj jednak nie znaleziono żadnych nieprawidłowości. Zamiast USG jamy brzusznej, lub oprócz, należałoby wykonać TK - większa czułość i tak też zrobiono - wykryty został gruczolak kory nadnerczy o średnicy 5 cm. Przed TK wykonano jeszcze ocenę dobowego profilu wydzielania kortyzolu (co często robi się w takich przypadkach) - stwierdzono brak rytmu dobowego tego wydzielania. więc co teraz? jakie jest dalsze postępowanie?

aSia23.10.2009 13:31

Więc tak: najpierw zajmimy się tą nieprawidłową glikemią - w tym wypadku nie jest konieczne wykonywanie OGTT, należy powtórzyć oznaczenie glikemii na czczo - tym razem była prawidłowa. Dobry pomysł z RTG klatki piersiowej - rak drobnokomórkowy może być przyczyną ektopowego wydzielania ACTH - tutaj jednak nie znaleziono żadnych nieprawidłowości. Zamiast USG jamy brzusznej, lub oprócz, należałoby wykonać TK - większa czułość i tak też zrobiono - wykryty został gruczolak kory nadnerczy o średnicy 5 cm. Przed TK wykonano jeszcze ocenę dobowego profilu wydzielania kortyzolu (co często robi się w takich przypadkach) - stwierdzono brak rytmu dobowego tego wydzielania. więc co teraz? jakie jest dalsze postępowanie?

Dominik Haus24.10.2009 14:25

Chirurgiczne usunięcie guza z badaniem histopatologicznym.

Dominik Haus24.10.2009 14:25

Chirurgiczne usunięcie guza z badaniem histopatologicznym.

aSia24.10.2009 17:56

Można powiedzieć, że odpowiedź trafna, aczkolwiek w przypadku guzów aktywnych hormonalnie i o średnicy powyżej 6 cm zaleca się raczej adrenalektomię. Tak też postąpiono w tym przypadku. Przed operacją pacjentka miała wykonane jeszcze TK przysadki - bo to też należy tak ładnie mówiąc do algorytmu postępowania w diagnostyce zespołu Cushinga - tzn. do algorytmu należy MR jako bardziej czułe badanie, i tu moje KOLEJNE PYTANIE: dlaczego ta pacjentka miała wykonane TK a nie MR? (Uwaga! patrz opis przypadku:-) Badanie jednak nic nie wykazało, usunięto więc to nadnercze, zgodnie z postawioną diagnozą. Historia ma jednak ciąg dalszy. Po operacji wszystkie objawy ustąpiły, pacjentka czuła się bardzo dobrze, po 2 latach zaszła w ciążę, która przebiegała prawidłowo. Nasza pacjentka urodziła zdrowe dziecko i tak po ok. 3 miesiącach znowu pojawiły się objawy identyczne z wcześniejszymi - osłabienie, uczucie zmęczenia, bardzo wysokie ciśnienia tętnicze krwi, przyrost masy ciała, czerwone rozstępy. Pacjentka zgłosiła się znów do poradni endokrynologicznej. Jakie jest nasze postępowanie?

aSia24.10.2009 17:56

Można powiedzieć, że odpowiedź trafna, aczkolwiek w przypadku guzów aktywnych hormonalnie i o średnicy powyżej 6 cm zaleca się raczej adrenalektomię. Tak też postąpiono w tym przypadku. Przed operacją pacjentka miała wykonane jeszcze TK przysadki - bo to też należy tak ładnie mówiąc do algorytmu postępowania w diagnostyce zespołu Cushinga - tzn. do algorytmu należy MR jako bardziej czułe badanie, i tu moje KOLEJNE PYTANIE: dlaczego ta pacjentka miała wykonane TK a nie MR? (Uwaga! patrz opis przypadku:-) Badanie jednak nic nie wykazało, usunięto więc to nadnercze, zgodnie z postawioną diagnozą. Historia ma jednak ciąg dalszy. Po operacji wszystkie objawy ustąpiły, pacjentka czuła się bardzo dobrze, po 2 latach zaszła w ciążę, która przebiegała prawidłowo. Nasza pacjentka urodziła zdrowe dziecko i tak po ok. 3 miesiącach znowu pojawiły się objawy identyczne z wcześniejszymi - osłabienie, uczucie zmęczenia, bardzo wysokie ciśnienia tętnicze krwi, przyrost masy ciała, czerwone rozstępy. Pacjentka zgłosiła się znów do poradni endokrynologicznej. Jakie jest nasze postępowanie?

Dominik Haus24.10.2009 22:37

Co do TK to pacjentka przy operacji skoliozy mogła mieć stabilizację kręgosłupa śrubami a metalowe części dyskwalifikują od MR. Co do postępowania w przypadku ponowienia objawów zleciłbym znów test hamowania deksametazonem.

Dominik Haus24.10.2009 22:37

aSia26.10.2009 13:18

Tak jest:-) i uprzedzając nasze dalsze rozważania - pacjentka miała wykonane wszystkie badania jak poprzednio: ocenę dobowego profilu wydzielania kortyzolu, oznaczenie wydalania wolnego kortyzolu z moczem, które podobnie jak wcześniej były nieprawidłowe. TK jamy brzusznej wykazało gruczolaka drugiego nadnercza, usunięto więc je. I dalsza, już ostatnia część historii: Objawy ustąpiły, lecz po ok 3 latach pojawiło się ciemne zabarwienie całej skóry z dziwnym przebarwieniem linii zgięciowych dłoni, po kilku miesiącach dołączyły się zaburzenia widzenia, wystąpił także epizod bardzo silnego bólu głowy. Gonzo dokończysz historię?:-) Z czym mamy do czynienia u pacjentki?

aSia26.10.2009 13:18

Tak jest:-) i uprzedzając nasze dalsze rozważania - pacjentka miała wykonane wszystkie badania jak poprzednio: ocenę dobowego profilu wydzielania kortyzolu, oznaczenie wydalania wolnego kortyzolu z moczem, które podobnie jak wcześniej były nieprawidłowe. TK jamy brzusznej wykazało gruczolaka drugiego nadnercza, usunięto więc je. I dalsza, już ostatnia część historii: Objawy ustąpiły, lecz po ok 3 latach pojawiło się ciemne zabarwienie całej skóry z dziwnym przebarwieniem linii zgięciowych dłoni, po kilku miesiącach dołączyły się zaburzenia widzenia, wystąpił także epizod bardzo silnego bólu głowy. Gonzo dokończysz historię?:-) Z czym mamy do czynienia u pacjentki?

aniamos01.11.2009 19:23

ciekawy przypadek i wartosciowa dyskusja. podejrzewam pierwotna niewydolnosc kory nadnerczy (po obustronnej adrenektomii), postepowaniem powinna byc zupelna substytucja hormonow nadnerczy.. ale dlaczego te zaburzenia widzenia i silny ból głowy??

aniamos01.11.2009 19:23

ciekawy przypadek i wartosciowa dyskusja. podejrzewam pierwotna niewydolnosc kory nadnerczy (po obustronnej adrenektomii), postepowaniem powinna byc zupelna substytucja hormonow nadnerczy.. ale dlaczego te zaburzenia widzenia i silny ból głowy??

aSia08.11.2009 13:22

A więc u pacjentki mamy do czynienia z zespołem Nelsona, czyli gwałtownym rozwinięciem się hormonalnie czynnego gruczolaka przedniego płata przysadki po obustronnej adrenalektomii. Gruczolak wydziela ACTH, a więc mamy do czynienia z hiperpigmentacją skóry i błon śluzowych. Obecne są także objawy neurologiczne, związane ze wzrostem gruczolaka. Mogą wystąpić szybko narastające zaburzenia widzenia tak jak w tym przypadku.

aSia08.11.2009 13:22

A więc u pacjentki mamy do czynienia z zespołem Nelsona, czyli gwałtownym rozwinięciem się hormonalnie czynnego gruczolaka przedniego płata przysadki po obustronnej adrenalektomii. Gruczolak wydziela ACTH, a więc mamy do czynienia z hiperpigmentacją skóry i błon śluzowych. Obecne są także objawy neurologiczne, związane ze wzrostem gruczolaka. Mogą wystąpić szybko narastające zaburzenia widzenia tak jak w tym przypadku.