Psychiatria1350Rozwiązany

Niepożądany odczyn poszczepienny?

Autor: greenrzekotka

2 pytańŚredniUtworzono: 16 mar 2026

Opis przypadku

Niepożądany odczyn poszczepienny? Opis przypadku: Do Poradni Lekarza Rodzinnego zgłasza się matka z 1,5-rocznym dzieckiem, zaniepokojona fioletową plamą, którą zauważyła dzisiaj rano na udzie dziecka w miejscu wykonanego wczoraj szczepienia. Chłopiec wczoraj szczepiony był szczepionką MMR (nie jest pacjentem Twojej Poradni, Ty jesteś Lekarzem Rodzinnym babci dziecka, do której wczoraj rodzina wybrała się w odwiedziny). W dniu wczorajszym chłopiec czuł się dobrze - ani lekarz, ani mama nie zaobserwowali żadnych nieprawidłowości. Zadania QUIZowe: Niepożądany odczyn poszczepienny? Opis przypadku: Do Poradni Lekarza Rodzinnego zgłasza się matka z 1,5-rocznym dzieckiem, zaniepokojona fioletową plamą, którą zauważyła dzisiaj rano na udzie dziecka w miejscu wykonanego wczoraj szczepienia. Chłopiec wczoraj szczepiony był szczepionką MMR (nie jest pacjentem Twojej Poradni, Ty jesteś Lekarzem Rodzinnym babci dziecka, do której wczoraj rodzina wybrała się w odwiedziny). W dniu wczorajszym chłopiec czuł się dobrze - ani lekarz, ani mama nie zaobserwowali żadnych nieprawidłowości. Zadania QUIZowe: 1. Zbierz dokładny wywiad i zdecyduj, czy opisywana zmiana jest niepożądanym odczynem poszczepiennym. 2. A gdy już zdobędziesz wszystkie potrzebne informacje, postaw rozpoznanie wstępne i przeprowadź diagnostykę różnicową w tym kierunku.

Pytania

  1. Zbierz dokładny wywiad i zdecyduj, czy opisywana zmiana jest niepożądanym odczynem poszczepiennym.
  2. A gdy już zdobędziesz wszystkie potrzebne informacje, postaw rozpoznanie wstępne i przeprowadź diagnostykę różnicową w tym kierunku.
Sformułuj odpowiedź

Zgłoszone odpowiedzi (22)

Sarenka24.11.2015 16:52
Czy występowała gorączka, wysypka na ciele, zmiany zachowania dziecka, nadmierna płaczliwość, drgawki? Czy udo jest obrzekniete, zaczerwienione? Czy w badaniu wykazano powiększone węzły chłonne? Czy w innych miejscach na ciele zaobserwowano podobne zmiany? Rozumiem, że zmiana ma charakter sinca?<br />Czy ciąża przebiegała prawidłowo? <br />Można by sprawdzić poziom plt w morfologii.
Sarenka24.11.2015 16:52
Czy występowała gorączka, wysypka na ciele, zmiany zachowania dziecka, nadmierna płaczliwość, drgawki? Czy udo jest obrzekniete, zaczerwienione? Czy w badaniu wykazano powiększone węzły chłonne? Czy w innych miejscach na ciele zaobserwowano podobne zmiany? Rozumiem, że zmiana ma charakter sinca? Czy ciąża przebiegała prawidłowo? Można by sprawdzić poziom plt w morfologii.
greenrzekotka
greenrzekotka24.11.2015 19:39
Dziecko nie miało gorączki, drgawek, wysypki, zgłaszało mamie, że boli je nóżka - ale nie przeszkadzało mu to w codziennej zabawie. Wczorajszy i dzisiejszy nastrój u dziecka jest taki jak zwykle - pogodny.<br /><br />Na udzie widzisz krwiaka o średnicy około 4 cm, bolesnego przy palpacji, poza tym udo nie jest ani zaczerwienione, ani obrzęknięte. Nie stwierdzasz powiększonych węzłów chłonnych. Dziecko ma jeszcze siniaka na kolanie oraz niewielkie zadrapania naskórka na twarzy - z relacji mamy po "bójce" ze starszą siostrą. <br /><br />Ciąża przebiegała prawidłowo. Przez jeden dzień w 22 tc. mama przyjmowała paracetamol, ponieważ bolała ją głowa. <br /><br />Czy jeszcze jakieś informacje z wywiadu, badania?
greenrzekotka
greenrzekotka24.11.2015 19:39
Dziecko nie miało gorączki, drgawek, wysypki, zgłaszało mamie, że boli je nóżka - ale nie przeszkadzało mu to w codziennej zabawie. Wczorajszy i dzisiejszy nastrój u dziecka jest taki jak zwykle - pogodny. Na udzie widzisz krwiaka o średnicy około 4 cm, bolesnego przy palpacji, poza tym udo nie jest ani zaczerwienione, ani obrzęknięte. Nie stwierdzasz powiększonych węzłów chłonnych. Dziecko ma jeszcze siniaka na kolanie oraz niewielkie zadrapania naskórka na twarzy - z relacji mamy po "bójce" ze starszą siostrą. Ciąża przebiegała prawidłowo. Przez jeden dzień w 22 tc. mama przyjmowała paracetamol, ponieważ bolała ją głowa. Czy jeszcze jakieś informacje z wywiadu, badania?
Sarenka26.11.2015 17:16
Z wywiadu dodatkowo: czy zaobserwowano wybroczyny na bł. śluzowych (jama ustna), czy zdarzały się krwawienia z nosa, krew w moczu, krew w stolcu, krwawienia dostawowe z powiększeniem obwodu i deformacją stawu? Czy w rodzinie występowały choroby z zaburzeniem krzepnięcia?<br />Trochę z innej strony i bardziej zapobiegawczo: czy dziecko może budzić podejrzenie z. dziecka maltretowanego? (zaburzenia w zachowaniu, dziecko nadmiernie grzeczne, kontroluje reakcje matki, deformacje w obrębie kośćca itd.)<br />Z badań: morfologia (plt - wiem,powtarzam się :) ), czas krwawienia, APTT, PT
Sarenka26.11.2015 17:16
Z wywiadu dodatkowo: czy zaobserwowano wybroczyny na bł. śluzowych (jama ustna), czy zdarzały się krwawienia z nosa, krew w moczu, krew w stolcu, krwawienia dostawowe z powiększeniem obwodu i deformacją stawu? Czy w rodzinie występowały choroby z zaburzeniem krzepnięcia? Trochę z innej strony i bardziej zapobiegawczo: czy dziecko może budzić podejrzenie z. dziecka maltretowanego? (zaburzenia w zachowaniu, dziecko nadmiernie grzeczne, kontroluje reakcje matki, deformacje w obrębie kośćca itd.) Z badań: morfologia (plt - wiem,powtarzam się :) ), czas krwawienia, APTT, PT
greenrzekotka
greenrzekotka26.11.2015 17:49
Badania jeszcze zrobimy! :) Obecnie dziecko nie ma wybroczyn na błonach śluzowych. Chłopcu raz leciała krew z nosa (też po bójce z 4 letnią siostrą, której zabiera zabawki), raz też przebył zakażenie układu moczowego, ale z tego, co mówi mama wynika, że czuł się dobrze, tylko wyniki moczu były nieprawidłowe. Mama pamięta również, że po nakłuciu pięty w ramach skriningu noworodków, dość długo leciała krew. Wywiad rodzinny: mama nie pamięta swoich rodziców, wychowywała się w rodzinie zastępczej, sama na nic szczególnego nie choruje, ma siostrę, która choruje na niedoczynność tarczycy i nadciśnienie, brata - zdrowego, zawodowego piłkarza, wie również, że jej drugi brat zmarł kilka dni po urodzeniu (ale nie wie, z jakiego powodu). W rodzinie ojca dziecka występuje cukrzyca typu I. Dziecko zachowuje się "normalnie", jest pogodne, bawi się Twoimi długopisami. W badaniu nie ma innych nieprawidłowości niż te wskazane wcześniej. Morfologia krwi obwodowej - prawidłowa (płytki 200 tys), APTT nieznacznie wydłużony, PT(INR) prawidłowe. Czasu krwawienia nie chcieli wykonać w laboratorium :) [b] 1. Jakie jest prawdopodobne rozwiązanie? 2. Jakie jednostki chorobowe trzeba uwzględnić w diagnostyce różnicowej?[/b] Jeśli jeszcze jakieś pytania dotyczące wywiadu, to mama jest chętna na rozmowę!
greenrzekotka
greenrzekotka26.11.2015 17:49
Badania jeszcze zrobimy! :)<br /><br />Obecnie dziecko nie ma wybroczyn na błonach śluzowych. Chłopcu raz leciała krew z nosa (też po bójce z 4 letnią siostrą, której zabiera zabawki), raz też przebył zakażenie układu moczowego, ale z tego, co mówi mama wynika, że czuł się dobrze, tylko wyniki moczu były nieprawidłowe. Mama pamięta również, że po nakłuciu pięty w ramach skriningu noworodków, dość długo leciała krew. <br /><br />Wywiad rodzinny: mama nie pamięta swoich rodziców, wychowywała się w rodzinie zastępczej, sama na nic szczególnego nie choruje, ma siostrę, która choruje na niedoczynność tarczycy i nadciśnienie, brata - zdrowego, zawodowego piłkarza, wie również, że jej drugi brat zmarł kilka dni po urodzeniu (ale nie wie, z jakiego powodu). W rodzinie ojca dziecka występuje cukrzyca typu I.<br /><br />Dziecko zachowuje się "normalnie", jest pogodne, bawi się Twoimi długopisami. W badaniu nie ma innych nieprawidłowości niż te wskazane wcześniej.<br /><br />Morfologia krwi obwodowej - prawidłowa (płytki 200 tys), APTT nieznacznie wydłużony, PT(INR) prawidłowe. Czasu krwawienia nie chcieli wykonać w laboratorium :) <br />[b]<br />1. Jakie jest prawdopodobne rozwiązanie?<br />2. Jakie jednostki chorobowe trzeba uwzględnić w diagnostyce różnicowej?[/b]<br /><br />Jeśli jeszcze jakieś pytania dotyczące wywiadu, to mama jest chętna na rozmowę!
Sarenka26.11.2015 18:21
Myślę o skazach osoczowych: <br />hemofilia mogłaby pasować - krwawienia do stawów występują zwykle później ok. 3-4rż, więc jeszcze nie musiały się ujawnić., APTT jest wydłużone (zależnie od stopnia defektu) przy prawidłowym PT i Plt, w wywiadzie rodzinnym zgon brata mógłby być spowodowany np. krwawieniem do OUN, charakterystyczne są dłuższe krwawienia po urazach (tutaj po iniekcji szczepionki) --> dla potwierdzenia/wykluczenia trzeba by wykonać aktywność cz. VIII i IX<br />Trzeba też wziąć pod uwagę ch. von Willebranda --> badanie antygenu vWF oraz aktywności vWF pod wpływem rystocetyny<br />Ostatecznie, chociaż rzadko można by pomyśleć o niedoborach cz.XI.<br /><br />Czy mama zaobserwowała u siebie przedłużające się krwawienia np. obfita przedłużająca się miesiączka >7dni, krwawienia po ekstrakcji zęba lub drobnych zabiegach?
Sarenka26.11.2015 18:21
Myślę o skazach osoczowych: hemofilia mogłaby pasować - krwawienia do stawów występują zwykle później ok. 3-4rż, więc jeszcze nie musiały się ujawnić., APTT jest wydłużone (zależnie od stopnia defektu) przy prawidłowym PT i Plt, w wywiadzie rodzinnym zgon brata mógłby być spowodowany np. krwawieniem do OUN, charakterystyczne są dłuższe krwawienia po urazach (tutaj po iniekcji szczepionki) --> dla potwierdzenia/wykluczenia trzeba by wykonać aktywność cz. VIII i IX Trzeba też wziąć pod uwagę ch. von Willebranda --> badanie antygenu vWF oraz aktywności vWF pod wpływem rystocetyny Ostatecznie, chociaż rzadko można by pomyśleć o niedoborach cz.XI. Czy mama zaobserwowała u siebie przedłużające się krwawienia np. obfita przedłużająca się miesiączka >7dni, krwawienia po ekstrakcji zęba lub drobnych zabiegach?
greenrzekotka
greenrzekotka28.11.2015 15:39
Czy jeszcze jakieś pomysły? Inne jednostki chorobowe, o których należy pomyśleć?
greenrzekotka
greenrzekotka28.11.2015 15:39
Czy jeszcze jakieś pomysły? Inne jednostki chorobowe, o których należy pomyśleć?
klimo02.12.2015 14:42
Skazy naczyniowe możemy raczej wykluczyć, ponieważ w tym przypadku występowałby drobne grudkowate wykwity. Oprócz skaz osoczowych (hemofilia, choroba von Willebranda) możemy tutaj pomyśleć o skazach płytkowych na podłoży zaburzeń czynności płytek. Aby to ocenić należałoby do panelu badań dodać jeszcze ocenę agregacji płytek krwi.
klimo02.12.2015 14:42
Skazy naczyniowe możemy raczej wykluczyć, ponieważ w tym przypadku występowałby drobne grudkowate wykwity.<br />Oprócz skaz osoczowych (hemofilia, choroba von Willebranda) możemy tutaj pomyśleć o skazach płytkowych na podłoży zaburzeń czynności płytek. Aby to ocenić należałoby do panelu badań dodać jeszcze ocenę agregacji płytek krwi.
greenrzekotka
greenrzekotka04.12.2015 09:10
Ok, to zrobiliśmy badania! aktywność czynnika VIII - 4% aktywność czynnika IX - prawidłowa czynnik vWB - antygen vW i aktywność pod wpływem rystocetyny - prawidłowe ocena agregacji płytek - prawidłowa Miesiączki u mamy dziecka trwają na ogół 6-7 dni, są raczej obfite, ale nie ograniczają codziennej aktywności. A teraz rozpoznanie ostateczne! 1. I jeszcze jedno pytanie: wypisane przeze mnie wyniki to badania specjalistyczne, poza zasięgiem lekarza rodzinnego. [b]Czy na podstawie badania, wywiadu i prostej diagnostyki możemy z dużą pewnością postawić podejrzenie tej choroby? Czy zrzucamy cały ciężar sprawy na barki specjalisty? [/b] 2. W wywiadzie, jak zauważyliście, zawarłam kilka podpowiedzi. [b]Sarenka[/b], odgadłaś idealnie mój zamysł dotyczący brata mamy. [b]A czy macie jakiś pomysł odnośnie ZUM?[/b] 3. I skoro już mamy rozpoznanie - [b]to jakie zalecenia powinna otrzymać mama dziecka? Jakie jest rokowanie?[/b]
greenrzekotka
greenrzekotka04.12.2015 09:10
Ok, to zrobiliśmy badania!<br /><br />aktywność czynnika VIII - 4%<br />aktywność czynnika IX - prawidłowa<br />czynnik vWB - antygen vW i aktywność pod wpływem rystocetyny - prawidłowe<br />ocena agregacji płytek - prawidłowa<br /><br />Miesiączki u mamy dziecka trwają na ogół 6-7 dni, są raczej obfite, ale nie ograniczają codziennej aktywności. <br /><br />A teraz rozpoznanie ostateczne!<br /><br />1. I jeszcze jedno pytanie: wypisane przeze mnie wyniki to badania specjalistyczne, poza zasięgiem lekarza rodzinnego. [b]Czy na podstawie badania, wywiadu i prostej diagnostyki możemy z dużą pewnością postawić podejrzenie tej choroby? Czy zrzucamy cały ciężar sprawy na barki specjalisty? [/b]<br /><br />2. W wywiadzie, jak zauważyliście, zawarłam kilka podpowiedzi. [b]Sarenka[/b], odgadłaś idealnie mój zamysł dotyczący brata mamy. [b]A czy macie jakiś pomysł odnośnie ZUM?[/b]<br /><br />3. I skoro już mamy rozpoznanie - [b]to jakie zalecenia powinna otrzymać mama dziecka? Jakie jest rokowanie?[/b]
Sarenka04.12.2015 14:42
Rozpoznanie to hemofilia A o umiarkowanym nasileniu<br /><br />1. Podejrzewać oczywiście możemy, ale pewności nigdy nie mamy. Objawy pasowały do skazy osoczowej, z drugiej strony typowe dla hemofilii są krwawienia dostawowe i domięśniowe, często nawet samoistne. Chłopiec został wyłapany dość wcześnie i nie zdążył rozwinąć takich objawów.<br />Na czuja - gdybym pisała skierowanie na oddział wpisałabym coś w stylu: diagnostyka skaz osoczowych, hemofilia?<br /><br />2. W badaniu ogólnym moczu mógł występować krwinkomocz/krwiomocz. Czasem może pojawiać się w ZUMach, chociaż nie jest typowy. Nie wiemy, jak wyglądało to badanie - czy występowała leukocyturia, bakteriuria itd.<br /><br />3. Mama powinna otrzymać informację o tym, że choroba jest dziedziczona genetycznie z chromosomem X i istnieje 25% szans w każdej ciąży na urodzenie chorego dziecka (chłopca). Należy przeszkolić mamę na wypadek ostrego krwawienia dostawowego, które zapewne z czasem zacznie się pojawiać: unieruchamiamy kończynę, możemy obłożyć lodem i podać środki przeciwbólowe (paracetamol) oraz szybko udajemy się do szpitala w celu podania czynnika VIII iv. Nie podawać kwasu acetylosalicylowego (zwiększa ryzyko krwawienia).<br /><br />Należy poinformować mamę, że dziecko nie powinno rezygnować z wysiłku fizycznego, który jest nawet wskazany, natomiast powinno unikać sportów urazowych. Unikać też należy iniekcji domięśniowych.
Sarenka04.12.2015 14:42
Rozpoznanie to hemofilia A o umiarkowanym nasileniu 1. Podejrzewać oczywiście możemy, ale pewności nigdy nie mamy. Objawy pasowały do skazy osoczowej, z drugiej strony typowe dla hemofilii są krwawienia dostawowe i domięśniowe, często nawet samoistne. Chłopiec został wyłapany dość wcześnie i nie zdążył rozwinąć takich objawów. Na czuja - gdybym pisała skierowanie na oddział wpisałabym coś w stylu: diagnostyka skaz osoczowych, hemofilia? 2. W badaniu ogólnym moczu mógł występować krwinkomocz/krwiomocz. Czasem może pojawiać się w ZUMach, chociaż nie jest typowy. Nie wiemy, jak wyglądało to badanie - czy występowała leukocyturia, bakteriuria itd. 3. Mama powinna otrzymać informację o tym, że choroba jest dziedziczona genetycznie z chromosomem X i istnieje 25% szans w każdej ciąży na urodzenie chorego dziecka (chłopca). Należy przeszkolić mamę na wypadek ostrego krwawienia dostawowego, które zapewne z czasem zacznie się pojawiać: unieruchamiamy kończynę, możemy obłożyć lodem i podać środki przeciwbólowe (paracetamol) oraz szybko udajemy się do szpitala w celu podania czynnika VIII iv. Nie podawać kwasu acetylosalicylowego (zwiększa ryzyko krwawienia). Należy poinformować mamę, że dziecko nie powinno rezygnować z wysiłku fizycznego, który jest nawet wskazany, natomiast powinno unikać sportów urazowych. Unikać też należy iniekcji domięśniowych.
Sarenka04.12.2015 14:45
W Polsce istnieje również program profilaktyczny z podażą czynnika VIII 3x tygodniowo, ale jest przeznaczony dla chorych na ciężką hemofilię (mniej niż 1% cz. VIII). W tym przypadku możemy wiec rozważyć profilaktykę dopiero, gdy pojawią się krwawienia dostawowe.<br />Warto też wspomnieć, że mama jako nosicielka może mieć dłuższe i bardziej obfite miesiączki.<br /><br />Rokowanie jest dobre pod warunkiem leczenia czynnikiem VIII.
Sarenka04.12.2015 14:45
W Polsce istnieje również program profilaktyczny z podażą czynnika VIII 3x tygodniowo, ale jest przeznaczony dla chorych na ciężką hemofilię (mniej niż 1% cz. VIII). W tym przypadku możemy wiec rozważyć profilaktykę dopiero, gdy pojawią się krwawienia dostawowe. Warto też wspomnieć, że mama jako nosicielka może mieć dłuższe i bardziej obfite miesiączki. Rokowanie jest dobre pod warunkiem leczenia czynnikiem VIII.
greenrzekotka
greenrzekotka28.12.2015 17:53
Sarenka, gratuluję, świetna intuicja!<br /><br />Zgadzam się z powyższym - w tym przypadku mamy nadzieję, ze u chłopca krwawienia dostawowe nie pojawią się ze względu na umiarkowaną postać choroby - niemniej mama powinna być przeszkolona na wypadek ich wystąpienia. <br /><br />Dziękuję za wspólną diagnostykę!
greenrzekotka
greenrzekotka28.12.2015 17:53
Sarenka, gratuluję, świetna intuicja! Zgadzam się z powyższym - w tym przypadku mamy nadzieję, ze u chłopca krwawienia dostawowe nie pojawią się ze względu na umiarkowaną postać choroby - niemniej mama powinna być przeszkolona na wypadek ich wystąpienia. Dziękuję za wspólną diagnostykę!