Najważniejsze pojęcia, jakie możesz usłyszeć w gabinecie stomatologicznym - minisłownik
21 stycznia 2015
Najważniejsze pojęcia, jakie możesz usłyszeć w gabinecie stomatologicznym - minisłownik
Warto, aby pacjent, który przychodzi do gabinetu dentystycznego, był zaznajomiony z niektórymi pojęciami z dziedziny stomatologii. Będzie mu wówczas łatwiej podjąć wspólnie z lekarzem decyzję o rodzaju zabiegu, jakim poddane zostaną zęby.
Wiadomo, że podczas leczenia zębów to dentysta najlepiej wie, jaka metoda leczenia będzie najlepsza w danym przypadku. Niekiedy jednak pacjent musi podjąć decyzję odnośnie swojego uzębienia. Jeśli na przykład chcemy uzupełnić ubytki powstałe wskutek usunięcia zębów, warto już zawczasu wiedzieć, co oznaczają pojęcia takie jak "implant", "korona" i "proteza" oraz czym się od siebie różnią. Z pomocą pacjentowi zagubionemu w gąszczu terminologii stomatologicznej przyjść może poniższy słowniczek.
Augmentacja
Augmentacja kości to zabieg polegający na wypełnieniu pojedynczych ubytków kości wyrostka zębodołowego. Pozwala on na odtworzenie braków kostnych przed wszczepieniem implantu zębowego - warunkiem skutecznej implantacji jest bowiem dostępność odpowiedniej ilości tkanek otaczających i podtrzymujących (http://www.nowinylekarskie.ump.edu.pl/uploads/2013/2/172_2_82_2013.pdf). Podczas zabiegu lekarz odseparowuje płat śluzówkowo-okostnowy, a następnie umieszcza materiał kostny lub kościozastępczy i przykrywa go membraną oraz płatem błony śluzowej. Organizm z czasem zmienia materiał kostny w swoją własną kość; wówczas pacjent jest gotowy do wszczepienia implantu. Do najczęściej wykonywanych zabiegów augmentacji należy podniesienie dna zatoki szczękowej. Wskazaniem jest tu niewystarczająca do założenia implantów ilość kości w okolicy górnych zębów trzonowych i przedtrzonowych. W przypadku zbyt wąskiej kości szczękowej, która po usunięciu zęba uległa zanikowi, dokonuje się natomiast zabiegu delikatnego rozszczepienia kości przy pomocy ultradźwięków lub lasera.
Borowanie
Borowanie zębów to oczyszczanie ubytków z próchnicy przy pomocy wiertła dentystycznego. Obecnie stosuje się szybkoobrotowe wiertarki turbinowe chłodzone wodą, które pozwalają na szybkie wyczyszczenie dziury w zębie przez stomatologa - bez pyłu czy zapachu spalenizny. Najczęściej borowanie wykonywane jest przy znieczuleniu miejscowym.
Implant
Implant zębowy to sztuczny korzeń zęba w postaci śrubki wkręconej do kość żuchwy lub szczęki. Mocuje się do niego koronę porcelanową. Implanty wykonuje się najczęściej z tytanu. Metal ten jest materiałem biozgodnym i nie wywołuje reakcji alergicznych. Niekiedy implanty robi się też z białego tlenku cyrkonu. Implant funkcjonuje i wygląda tak jak naturalny ząb. Jego założenie nie wymaga szlifowania sąsienich, zdrowych zębów. Wszczepienie implantu polega na wprowadzeniu go do szczęki lub żuchwy tak, aby kość szczelnie go obudowała. Najlepiej jest dokonać tego zabiegu jak najszybciej po usunięciu zęba, kiedy nie wystąpiły jeszcze ubytki w tkance kostnej.
Korona
Korona to uzupełnienie protetyczne pojedynczego zniszczonego zęba; ma za zadanie odbudować go i wzmocnić. Istnieją korony porcelanowe na podbudowie metalowej (metal nie jest widoczny) oraz korony pełnoceramiczne. W celu założenia korony lekarz najpierw szlifuje zniszczony ząb. Jeśli jest on w tak złym stanie, że nie mógłby utrzymać korony, stosuje się metalowy sztyft, który ma połączyć korzeń zęba z nową koroną. Następnie od pacjenta pobierany jest wycisk protetyczny. Wysyła się go do laboratorium wraz z oznaczeniem koloru korony. Jeśli kolor i rozmiar są odpowiednie, korona może zostać zacementowana.
Leczenie kanałowe
Leczenie kanałowe, zwane też przewodowym lub endodontycznym, polega na oczyszczeniu (mechanicznym i chemicznym) kanałów zęba z resztek miazgi i wypełnienie ich szczelnym, obojętnym dla organizmu materiałem. Leczenie kanałowe jest konieczne, jeśli bakterie dostały się w głąb zęba, do jego unerwionej części, czyli miazgi. Czyszczenie i wypełnianie kanałów wymagają od stomatologa wyjątkowej dokładności - pomagają mu w tym specjalistyczne przyrządy takie jak endometr.
Licówka
Licówka to cienki płatek porcelanowy przyklejany do powierzchni zęba celem zamaskowania drobnych niedoskonałości takich jak nieestetyczny kształt, przebarwienia czy przerwa między jedynkami. Podczas pierwszej wizyty stomatolog lekko szlifuje przednią część zęba oraz pobiera wycisk i wysyła go do laboratorium wraz z oznaczeniem koloru licówki. Przy drugiej wizycie licówka jest przyklejana do zęba specjalnym klejem.
Most
Most to połączone ze sobą w szeregu korony. Jeśli pacjentowi brakuje np. jednego zęba, sąsiednie zęby trzeba oszlifować tak, aby nałożyć na nie korony, które będą podtrzymywać koronę środkową wypełniającą ubytek.
Piaskowanie
Piaskowanie ma na celu usunięcie z zębów przebarwień, osadu i drobin kamienia nazębnego (pozostałych po usuwaniu kamienia ultradźwiękami). Wykonuje się je za pomocą przyrządu, który pod ciśnieniem wyrzuca drobinki piasku (są to drobiny czyszczące z wodorowęglanu sodu) z wodą. Piaskowanie oczyszcza powierzchnię zębów, a także poleruje ją. Po zabiegu dentysta nakłada na zęby tzw. płynne szkliwo, które remineralizuje szkliwo naturalne. Przez 2 dni po piaskowaniu nie powinno się pić napojów, które pozostawiają przebarwienia na zębach, np. kawy, herbaty, coli czy ciemnych soków. Nie powinno się też palić papierosów.
Proteza
Protezy zębowe zastępują brakujące zęby. Wyróżniamy protezy stałe (trwale mocowane na zębach pacjenta, czyli m.in. mosty i korony protetyczne) oraz protezy ruchome. Proteza ruchoma jest uzupełnieniem, które pacjent może wyjąć z jamy ustnej i włożyć z powrotem. Wyróżniamy kilka rodzajów protez, m.in. pełną (zakładaną po usunięciu wszystkich zębów) oraz częściową (opierającą się na metalowej ramce, którą mocuje się do pozostałych zębów). Bardziej estetyczna od protezy tradycyjnej jest proteza bezklamrowa wyposażona w zamki protetyczne; jest to proteza najlepiej imitująca naturalne uzębienie.
Stomatologia estetyczna
Ten dział stomatologii obejmuje wszelkie zabiegi, których celem jest poprawa wyglądu uzębienia pacjenta. Należą do nich m.in. wybielanie i piaskowanie zębów, regulowanie ich nieestetycznego ustawienia (poprzez zabiegi ortodontyczne), stosowanie protez bezklamrowych, koron, mostów i licówek wykonanych z materiałów perfekcyjnie imitujących naturalne zęby. Do najbardziej ekstrawaganckich zabiegów stomatologii estetycznej należy z kolei zakładanie biżuterii nazębnej wykonanej ze złota, platyny czy kamieni szlachetnych.
Wybielanie zębów
Wybielanie zębów to przywracanie uzębieniu naturalnej bieli utraconej m.in. w wyniku gromadzenia się osadów. Można je przeprowadzić domowych sposobem (używając foremek nakładanych na zęby wraz z preparatem wybielającym) lub w gabinecie dentystycznym. Tu wyróżniamy wybielanie za pomocą lampy UV, wybielanie laserowe oraz wybielanie skojarzone - przy użyciu i lampy UV, i lasera.
Więcej ciekawych informacji na ten temat można znaleźć na stronie vipdental.pl.