Infekcja COVID-19 imitująca ostrą białaczkę promielocytową
Ostra białaczka promielocytowa (ang. acute promyelocytic leukemia, APL) jest podtypem ostrej białaczki szpikowej (ang. acute myeloid leukemia, AML), u której podłoża leży blok różnicowania na szczeblu promielocyta, za co w 95% przypadków odpowiedzialna jest translokacja między chromosomem 15 a 17, t(15;17)(q22,q21), w wyniku której dochodzi do fuzji genów PML i RARA. W rezultacie produkowane jest białko fuzyjne PML-RARα, którego obecność prowadzi do samoodnowy i zahamowania różnicowania komórek z linii mieloidalnej na etapie promielocyta [1, 2]. Rozpadające się promielocyty uwalniają ziarnistości o właściwościach tromboplastycznych, co skutkuje indukcją zespołu wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (ang. disseminated intravascular coagulation, DIC), z wtórną fibrynolizą i wysokim ryzykiem śmiertelnych powikłań krwotocznych [3]. Rozpoznanie APL stawiane jest na podstawie objawów klinicznych, wyników morfologii krwi obwodowej, cytometrii przepływowej i badań szpiku obejmujących badania cytogenetyczne i molekularne. W mielogramie stwierdza się obecność nieprawidłowych morfologiczne promielocytów zawierających w cytoplazmie charakterystyczne ziarnistości, tzw. pałki Aurea. W badaniu cytometrycznym analizowane komórki szpiku cechują się wysoką ekspresją antygenów CD13, CD33 oraz niską lub brakiem ekspresji antygenów CD11b, CD34, CD117, HLA-DR. W celu rozpoznania APL niezbędne jest jednak wykazanie obecności translokacji t(15;17) metodą FISH lub białka PML-RARα metodą RT-PCR lub innych typowych, rzadziej występujących rearanżacji genu RARα [1, 4]. Ze względu na duże ryzyko rozwoju zespołu DIC oraz związane z tym wysokie ryzyko zgonu pacjenta leczenie przeciwnowotworowe włącza się już w przypadku podejrzenia APL, czyli przed otrzymaniem wyników potwierdzających translokację t(15;17) i/lub rearanżację genu PML-RARα. Leczenie opiera się na zastosowaniu kwasu all-trans retinowego (ang. all-trans retinoic acid, ATRA), który wpływa na konformację nieprawidłowego białka fuzyjnego PML-RARα, co w rezultacie prowadzi do indukcji różnicowania i dojrzewania promielocytów [1, 5]. Infekcja COVID-19 jest wciąż słabo poznaną jednostką chorobową. Przebieg infekcji, jej powikłania oraz skutki odległe nie są w pełni znane. W pewnych przypadkach można podejrzewać, iż przyczynia się ona do zaburzeń procesu hematopoezy, skutkując zaburzeniem dojrzewania różnych linii komórkowych. Infekcja Covid-19 może między innymi doprowadzić do namnożenia komórek blastycznych we krwi lub szpiku, sugerując nawet rozpoznanie ostrej choroby rozrostowej [6]. Przedstawiamy przypadek pacjentki, u której w trakcie infekcji COVID-19 wystąpiły zaburzenia hematologiczne imitujące ostrą białaczkę promielocytową.