Pediatria50

Zespół Rubinsteina i Taybiego współistniejący z narażeniem na czynniki teratogenne - trudności diagnostyczne

Rubinstein-Taybi syndrome associated with influence of teratogenic factors - diagnostic difficulties

Robert Śmigiel✉1Klaudia Jeżowska2Aleksandra Jakubiak1

1Katedra Genetyki Uniwersytet Medyczny Wrocław, ul. Marcinkowskiego 1, 50-368 Wrocław, PL

2Studenckie Koło Naukowe Genetyki Klinicznej, Uniwersytet Medyczny Wrocław

✉Robert Śmigiel — robert.smigiel@umed.wroc.pl

Otrzymano: 11.02.2013Zaakceptowano: 30.06.2013Opublikowano: 03 lipca 2013
e-ISSN: 2084-2708 (wersja pierwotna)p-ISSN: 2083-0033 (wersja drukowana)
Streszczenie (PDF)Pełny tekst (PDF)

Streszczenie

Wstęp

Zespół Rubinsteina i Taybiego (RTS) (OMIM #180849) jest rzadkim schorzeniem genetycznym, występującym z częstością 1:100.000‐1:125.000 niezależnie od płci i rasy. Za objawy odpowiedzialne są: mikrodelecje miejsca krytycznego zlokalizowanego na chromosomie 16p13.3, mutacje genu CREBBP oraz rzadko występujące mutacje genu EP300 (lokalizacja 22q13.2). Jednak genetyczne podłoże RTS określone jest jedynie u około 40‐60% pacjentów [1–4]. Zespół Rubinsteina i Taybiego dziedziczy się w sposób autosomalny dominujący. W zdecydowanej większości chorych przyczyną zespołu jest mutacja de novo. Kobiety z zespołem Rubinsteina‐ Taybiego są płodne, nigdy natomiast nie opisywano, by mężczyzna z tym zespołem posiadał potomstwo [4, 5].

Opis przypadku

W artykule przedstawiono opis kliniczny 2‐letniego chłopca skierowanego do poradni genetycznej z powodu zaburzeń rozwojowych: opóźnienia psychoruchowego i dysmorfii. U matki dziecka przed zajściem w ciążę wykazano infekcję HIV i HCV. Dziecko w życiu płodowym narażone było na działanie metadonu i leków antyretrowirusowych. Po urodzeniu u chłopca stwierdzono wadę serca, wnętrostwo, hipotrofię oraz dysmorfię twarzy i palców rąk i stóp. Rozwój psychoruchowy dziecka był opóźniony. Na podstawie cech klinicznych postawiono podejrzenie zespołu Rubinsteina i Taybiego. Badanie molekularne genu CREBB potwierdziło rozpoznanie. Stwierdzenie u dziecka wad rozwojowych mimo dodatniego wywiadu w kierunku wpływu potencjalnie teratogennych czynników w życiu prenatalnym nie zwalnia z diagnostyki w kierunku wrodzonych genetycznie uwarunkowanych chorób rzadkich.

Wnioski

Narażenie na szkodliwe czynniki środowiskowe w życiu prenatalnym nie zwalnia od poszukiwania innych przyczyn występowania zaburzeń rozwoju obserwowanych u pacjenta. Cechy dysmorficzne twarzy, które tworzą charakterystyczny jej wygląd, wady wrodzone obejmujące wiele narządów, opóźniony rozwój psychoruchowy i niepełnosprawność intelektualna są częstymi objawami nieprawidłowości materiału genetycznego. Dlatego każdy pacjent, który prezentuje wymienione zaburzenia powinien zostać poddany wnikliwej diagnostyce różnicowej w kierunku wrodzonych zespołów dysmorficznych.
Słowa kluczowe:zespół Rubinsteina i Taybiegozespół dysmorficznyteratogenywady wrodzone

Abstract

Introduction

Rubinstein-Taybi syndrome (RTS) (OMIM #180849) is a rare genetic disorder, occurring with a frequency of 1:100,000-1:125,000 regardless of gender or race. The following are responsible for the symptoms are: microdeletions of a critical site located on chromosome 16p13.3, mutations of the CREBBP gene, and rare mutations of the EP300 gene (location 22q13.2). However, the genetic basis of RTS is determined in only about 40-60% of patients [1-4]. Rubinstein-Taybi syndrome is inherited in an autosomal dominant. In the vast majority of patients the cause of the syndrome is a de novo mutation. Women with Rubinstein- Taybi are fertile, while it has never been described, for a man with the syndrome to have offspring [4, 5].

Case Report

This article presents a clinical description of a 2-year-old boy referred to a genetic counseling clinic for a disorder of developmental disorders: psychomotor retardation and dysmorphia. The child's mother, prior to pregnancy, was shown to be HIV and HCV infection. The child was exposed to methadone and antiretroviral drugs in fetal life. After birth, the boy was diagnosed with a heart defect, cryptorchidism, hypotrophy, and facial and toe dysmorphia hands and feet. The child's psychomotor development was delayed. On the basis of clinical features, the suspicion of Rubinstein-Taybi syndrome. Molecular testing of the CREBB gene confirmed the diagnosis. The finding of of malformations in the child despite a positive history of the influence of potentially teratogenic factors in prenatal life does not exempt from diagnosis for congenital genetic rare diseases rare diseases.

Conclusions

Exposure to harmful environmental factors in prenatal life does not relieve the search for other causes of the occurrence of developmental disorders observed in the patient. Features Dysmorphic features of the face that create its characteristic appearance, congenital defects involving multiple organs, delayed psychomotor development and intellectual disability are common symptoms of abnormalities of genetic material. Therefore, any patient who presents the listed disorders should be subjected to a thorough differential diagnosis for congenital dysmorphic syndromes.
Keywords:Rubinstein and Taybi syndromeX-linked dysmorphic syndrome with mental retardationTeratogensCongenital Malformations, Nervous System

Komentarz specjalisty

Przedstawiony artykuł opisuje 2‐letniego chłopca, którego matka była w przeszłości uzależniona od narkotyków i zakażona wirusami HIV oraz HCV, a objęta została opieką ginekologiczno‐położniczą dopiero od 22 tygodnia ciąży, u którego z powodu fenotypu morfologicznego wysunięto podejrzenie, a na podstawie przeprowadzonych badań molekularnych postawiono rozpoznanie zespołu Rubinsteina i Taybiego. Artykuł ten z uwagi na aspekty kliniczne (prowadzenie analizy diagnostycznej od badania podmiotowego następnie przedmiotowe i zaleconych badań dodatkowych), poprzez założenia koncepcyjne, a w tym wszystkim „myślenie genetyczne” poparte głębokim doświadczeniem klinicznym, godny jest szerokiego rozpropagowania z uwagi właśnie na te walory, stanowiące pod względem dydaktycznym klasykę w rozwiązywaniu właśnie takich problemów, a które to dla wielu młodych kolegów, a nawet „wąskich specjalistów” jest nadal problemem. Wszechogarniający brak czasu i przerost procedur administracyjnych oraz rozpowszechnienie na studiach myślenia algorytmicznego, nie pozwala często na wysunięcie głębszych kompleksowych powiązań wymagających nie tylko doświadczenia – jak u „dobrego rzemieślnika”, ale przede wszystkim wiedzy i myślenia abstrakcyjnego, które wyrażane jest właśnie we wspomnianym wyżej „myśleniu genetycznym” tak umiejętnie zaprezentowanym w przedstawionym przez autorów artykule. dr n. med. Antoni Pyrkosz

Piśmiennictwo

  1. 1.Hennekam R.C. and Tilanus M. and Hamel B.C. et al.. Deletion at chromosome 16p13.3 as a cause of Rubinstein-Taybi syndrome: clinical aspects. Am J Hum Genet 1993 ; 52 : 255–62.
  2. 2.Taine L. and Goizet C. and Wen Z.Q. et al.. Submicroscopic deletion of chromosome 16p13.3 in patients with Rubinstein-Taybi syndrome. Am J Med Genet 1998 ; 78 : 267–70.
  3. 3.Bartholdi D. and Roelfsema J.H. and Papadia F. et al.. Genetic heterogeneity in Rubinstein-Taybi syndrome: Delineation of the phenotype of the first patients carrying mutations in EP300. J Med Genet 2007 ; 44 : 327–33.
  4. 4.Roelfsema J.H. and Peters D.J.M.. Rubinstein- Taybi syndrome: clinical and molecular overview. Expert Rev Mol Med 2007 ; 9 : 1–16.
  5. 5.Wiley S. and Swayne S. and Rubinstein J.H. et al.. Rubinstein-Taybi syndrome medical guidelines. Am J Med Genet A 2003 ; 119A : 101-1-0.
  6. 6.Podstawowa wiedza potrzebna do zrozumienia chorób genetycznych. 2012.
  7. 7.Śmigiel R. and Jakubiak A. and Iwańczak F. et al.. Zespoły dysmorficzne z wiodącymi objawami zaburzenia karmienia i wzrastania - omówienie objawów klinicznych, patogenezy i aspektów diagnostycznych wybranych zespołów. Pediatr. Współcz 2012 ; 1 (14) : 32–42.
  8. 8.Stevens C.A. and Hennekam R.C. and Blackburn B.L.. Growth in the Rubinstein-Taybi syndrome. Am J Med Genet Suppl 1990 ; 6 : 51–5.
  9. 9.Stevens C.A. and Schmitt C. and Speraw S.. Behavior in Rubinstein-Taybi syndrome. Proc Gr Genet Ctr 1999 ; 18 : 144–5.
  10. 10.van Genderen M.M. and Kinds G.F. and Riemslag F.C. et al.. Ocular features in Rubinstein-Taybi syndrome: investigation of 24 patients and review of the literature. Br J Ophthalmol 2000 ; 84 : 1177–84.
  11. 11.Bartsch O. and Rasi S. and Delicado A. et al.. Evidence for a new contiguous gene syndrome, the chromosome 16p13.3 deletion syndrome alias severe Rubinstein-Taybi syndrome. Hum Genet 2006 ; 120 : 179–86.
  12. 12.Roelfsema J.H. and White S.J. and Ariyurek Y. et al.. Genetic heterogeneity in Rubinstein-Taybi syndrome: mutations in both the CBP and EP300 genes cause disease. Am J Hum Genet 2005 ; 76 : 572–80.
  13. 13.Zimmermann N. and Acosta A.M.B.F. and Kohlhase J. et al.. Confirmation of EP300 gene mutations as a rare cause of Rubinstein-Taybi syndrome. Eur J Hum Genet 2007 ; 15 : 837–42.
  14. 14.Schorry E.K. and Keddache M. and Lanphear N. et al.. Genotype-phenotype correlations in Rubinstein-Taybi syndrome. Am J Med Genet A 2008 ; 146A : 2512-9.
  15. 15.Petrij F. and Dauwerse H.G. and Blough R.I. et al.. Diagnostic analysis of the Rubinstein-Taybi syndrome: five cosmids should be used for microdeletion detection and low number of protein truncating mutations. J Med Genet 2000 ; 37 : 168–76.
  16. 16.Coupry I. and Roudaut C. and Stef M. et al.. Molecular analysis of the CBP gene in 60 patients with Rubinstein-Taybi syndrome. J Med Genet 2002 ; 39 : 415–21.
  17. 17.Gervasini C. and Castronovo P. and Bentivegna A. et al.. High frequency of mosaic CREBBP deletions in Rubinstein-Taybi syndrome patients and mapping of somatic and germ-line breaks. Genomics 2007 ; 90 : 567–73.

Komentarze (0)

Brak komentarzy.

Zaloguj się aby dodać komentarz.
Publikacje