Recenzowane opisy przypadków medycznych w dobie EBM

<p>Wewnątrzmaciczne ograniczenie wzrastania płodu (IUGR) stanowi jedno z poważniejszych powikłań ciąży. Dotyczy średnio 8% żywo urodzonych noworodków w krajach rozwiniętych, a w krajach rozwijających się nawet 15-20%[1, 2, 3].</p><p>Wiąże się ze zwiększonym odsetkiem zgonów wewnątrzmacicznych oraz powikłań ciąży, m.in. porodów przedwczesnych i zgonów okołoporodowych. U dzieci obserwuje się nieprawidłowości w rozwoju psychofizycznym oraz częstsze występowanie, także w wieku dorosłym, takich schorzeń jak otyłość, cukrzyca, zespół metaboliczny[1, 2, 7, 8 , 9]. IUGR oznacza niezdolność płodu do osiągnięcia pełnego potencjału wzrostowego w trakcie życia wewnątrzmacicznego [4, 5, 6]. Wielokrotnie zamiennie używane jest określenie hypotrofia. Według większości autorów IUGR rozpoznajemy, gdy dwukrotnie wykonane w badaniu ultrasonograficznym pomiary płodu wykazują zbyt wolne tempo wzrastania i/lub, gdy masa /długość ciała urodzeniowa jest mniejsza niż 2 SD ( odchylenia standardowe), lub 10. centyla w stosunku do wieku ciążowego. W ciężkich postaciach masa urodzeniowa lub AC ( obwód brzucha) odpowiadają wartościom poniżej 3. Centyla. [6, 8]. Etiologia wewnątrzmacicznego zahamowania wzrastania jest wieloczynnikowa i pomimo postępu w medycynie często, nawet w 40%, nie udaje się jej zidentyfikować . Wyróżniamy przyczyny matczyne ( m.in.: nadciśnienie tętnicze, choroby nerek, układu krążenia, cukrzyca, trombofilie, zespół antyfosolipidowy, czynniki genetyczne, leki), płodowe(głównie nieprawidłowości genetyczne, wady wrodzone, infekcje wewnątrzmaciczne, bloki metaboliczne), łożyskowe (nieprawidłowości w budowie i wydolności łożyska, stan przedrzucawkowy), środowiskowe ( niski status socjoekonomiczny matki, używki, niedobory żywieniowe) [1, 9, 10, 11, 12].</p><p>Postępowanie w przypadku podejrzenia IUGR powinno obejmować dokładny wywiad ogólnolekarski i położniczy, ocenę czynników ryzyka w celu wyłonienia ciężarnych wymagających wzmożonego nadzoru oraz wykonanie szczegółowych badań obrazowych i laboratoryjnych. Ultrasonografia płodu (ocena anatomii, wielkości , proporcji, dynamiki wzrastania) jest podstawowym badaniem diagnostycznym. Konieczne jest także monitorowanie dobrostanu płodu za pomocą kardiotokografii (ktg), oceny przepływów krwi w wybranych naczyniach ( usg doppler), objętości płynu owodniowego i profilu biofizycznego. Wykonanie odpowiednich badań laboratoryjnych ma na celu potwierdzenie lub wykluczenie chorób przewlekłych matki, infekcji wewnątrzmacicznych, stanu przedrzucawkowego, zespołu HELLP i innych patologii ciąży mogących mieć wpływ na zaburzenia wzrastania [12,13]. W przypadku braku uchwytnych przyczyn prowadzących do wystąpienia IUGR, istotne znaczenie mają badania genetyczne. Uważa się, że zasadniczy wpływ na masę urodzeniową dziecka mają geny matki. Jednak także wiele aberracji chromosomowych u płodu kojarzy się z wewnątrzmacicznym zahamowaniem wzrastania [6, 12]. Przykład stanowi zespół Silver- Russella (SRS), który jest bardzo zróżnicowany pod względem rodzaju występujących zmian genetycznych oraz sposobu ich dziedziczenia. Mutacje dotyczą między innymi chromosomu 11, 7 i wiążą się z charakterystycznymi cechami fenotypowymi, do których należą przede wszystkim zmiany w obrębie kości pod postacią : skoliozy, dysproporcji w długości kończyn, zrośnięcia palców, zmian w stawie łokciowym. Według danych z piśmiennictwa od 1:50 000 do 1:100 000 dzieci rodzi się z tym zespołem [14, 15, 16].</p><p>Głównym celem opieki nad matką i dzieckiem w ciąży powikłanej wewnątrzmacicznym zahamowaniem wzrastania płodu jest zapewnienie i ścisła ocena dobrostanu płodu oraz wybór optymalnego terminu porodu [6, 12].</p>

Rak języka jest najczęstszym nowotworem jamy ustnej [1]. Większość chorych podaje w wywiadzie narażenie na znane czynniki ryzyka rozwoju nowotworu, takie jak częste spożywanie alkoholu, palenie tytoniu oraz złą higienę jamy ustnej [1, 2]. Niestety ze względu na lokalizację guza oraz bagatelizowanie wczesnych objawów przez pacjentów większość rozpoznań jest stawianych w bardzo zaawansowanych stadiach choroby [2]. Przedstawiamy opis pacjenta z przypadkowo rozpoznanym rakiem języka.

<p>Przyzwojak(łac. paraganglioma) to rzadko występujący, najczęściej niezłośliwy guz neuroendokrynny wywodzący się z ciałek przyzwojowych układu przywspółczulnego i współczulnego. W Krajowym Rejestrze Nowotworów z 2013 nie odnaleziono żadnych danych na temat występowania tego nowotworu w Polsce [1]. Budowa histopatologiczna i objawy guza przypominają często guza chromochłonnego rdzenia nadnerczy (pheochromocytoma). Można powiedzieć, iż pheochromocytoma jest szczególnym typem przyzwojaka. Przyzwojaki wywodzące się z ciałek przyzwojowych układu przywspółczulnego umiejscowione są przeważnie w pobliżu dużych naczyń głowy i szyi (rozwidlenie tętnicy szyjnej wspólnej-najczęstsza lokalizacja) [2], natomiast przyzwojaki z ciałek przyzwojowych układu współczulnego występują wzdłuż pnia współczulnego położonego w sąsiedztwie kręgosłupa, aorty brzusznej i żyły czczej dolnej [parzysty kłębek aortalny (narząd Zuckerkandla) leżący po obu stronach aorty, tuż nad jej rozwidleniem-najczęstsza lokalizacja].</p><p>Przyzwojaki są nowotworami wieku starszego, ze szczytem zachorowalności w 5 i 6 dekadzie życia. W około 10% przypadków występują rodzinnie, wchodząc w skład takich zespołów uwarunkowanych genetycznie jak [3]:</p><p>- zespół von Hippel-Lindaua</p><p>- zespół mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej typu 2A i 2B</p><p>- zespół Carneya</p><p>Rozpoznanie przyzwojaka nie jest proste, gdyż guzy te występują rzadko. W przypadkach gdy guz jest hormonalnie czynny występują objawy związane z wysokim poziomem katecholamin we krwi (przyspieszenie akcji serca, wzrost ciśnienia tętniczego krwi, uderzenia gorąca, bóle głowy). Gdy brak jest hormonalnej czynności guza objawy mogą wynikać z rozrastania się guza w konkretnym umiejscowieniu (tępe bóle okolicy lędźwiowej). Najczęściej jednak przyzwojak rozpoznawany jest przypadkowo w usg szyi lub jamy brzusznej i miednicy mniejszej wykonanym z innych przyczyn lub jako coroczna profilaktyka (rozpoznanie guza potwierdzone następnie zostaje w TK).</p><p>Biopsja cienkoigłowa guza nie powinna być raczej wykonywana ze względu na bogate unaczynienie guza i związane z tym ryzyko krwawienia.</p><p>W związku z rzadkim występowaniem przyzwojaka nie istnieją ustalone algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne.</p><p>Leczenie polega na chirurgicznym usunięciu guza. W przypadkach gdy usytuowanie guza nie pozwala na jego chirurgiczne usunięcie zastosowanie ma radioterapia.</p><p></p><p>Rokowanie na ogół jest bardzo dobre. W przypadku całkowitego usunięcia guza wyleczenie jest kompletne.</p>

Pacjenci z odmą opłucnową stanowią znaczący odsetek ogółu hospitalizacji na oddziałach chirurgii ogólnej. Odma opłucnowa przyjmuje postać samoistną, której przyczynę najczęściej znajdujemy w rozedmie płuc oraz pourazową, będącą skutkiem głównie stłuczenia ściany klatki piersiowej. Szczególnym rodzajem odmy opłucnowej jest jej jatrogenna odmiana, którą w zasadzie można zakwalifikować jako pourazową.