Publikacje
Recenzowane artykuły przypadków klinicznych

Rak piersi w ciąży – propozycja leczenia operacyjnego z jednoczasową rekonstrukcją gruczołu piersiowego
Breast cancer in pregnancy – a proposal of surgical treatment with immediate reconstruction of breast
GinekologiaRak piersi u kobiet w ciąży obejmuje przypadki, w których rak piersi wystąpił w czasie ciąży lub w ciągu 12 miesięcy po porodzie i pojawia się od 1 do 3 na 10 tysięcy ciąż, co stanowi 0,2 – 4% wszystkich nowotworów złośliwych gruczołu piersiowego [1]. Statystycznie najczęściej występuje w wieku 50–69 lat, natomiast poniżej 40. roku życia nie jest częstym schorzeniem. Jednak ostatnie obserwacje wskazują na zwiększenie liczby diagnozowanych przypadków nowotworu złośliwego gruczołu piersiowego przed menopauzą [2]. Trend zachorowalności w wieku przedmenopauzalnym (20–49 lat) ma charakter rosnący i od ostatnich trzech dekad zachorowalność w tej grupie wiekowej wzrosła prawie dwukrotnie [3]. Oznacza to wzrost liczby zachorowań ze względu na wyraźnie widoczną tendencję do zachodzenia w ciążę w późniejszym wieku reprodukcyjnym. Średnia wieku chorych na raka piersi w ciąży wynosi 33 lata [4]. Podwyższone ryzyko zachorowania dotyczy również kobiet, które są nosicielkami mutacji konstytutywnych genu BRCA1 oraz tych pacjentek,u których rak piersi występuje rodzinnie. Diagnostyka i leczenie chorych na nowotwory w okresie ciąży są utrudnione, co wynika z niecharakterystycznych objawów nakładających się na dolegliwości i symptomy związane z ciążą. W momencie potwierdzenia rozpoznania choroby nowotworowej decyzje dotyczące dalszego postępowania powinny mieć na celu zarówno optymalne leczenie matki, jak i zachowanie prawidłowego rozwoju płodu [5].

Wykorzystanie Metod Radiologii Inwazyjnej w Leczeniu Pęknięcia Wątroby u Położnicy z Zespołem HELLP
Application of Methods of Invasive Radiology in Treatment of Liver Rupture in Woman after Delivery with HELLP Syndrome
InternaChoroby wątroby w ciąży są zjawiskiem rzadkim. Dzielimy je na uzależnione od ciąży, czyli indukowane zjawiskiem jakim jest ciąża oraz na niezależne od ciąży, występujące jako samodzielne zjawiska chorobowe [2].<br />Obok zespołu HELLP do chorób zależnych od ciąży zalicza się: wymioty ciężarnych, śródwątrobową cholestazę ciężarnych, stan przedrzucawkowy i rzucawkę oraz ostry tłuszczowy zanik wątroby. Schorzenia te dotyczą i wikłają około 5,5% - 13,5% ciąż. Stan przedrzucawkowy, rzucawka, zespół HELLP i ich powikłania jak zawał wątroby, pęknięcie/krwiak wątroby, związane są z nadciśnieniem w ciąży. Najczęściej występującym schorzeniem jest stan przedrzucawkowy i rzucawka, które dotyczą 5-10% ciąż, a u około 5% do 10% z nich dochodzi do rozwoju zespołu HELLP [3-5]. Szacunkowo występuje on u ok.6 ciężarnych na 1000 ciąż [2].<br />Koncepcja i utworzenie akronimu HELLP (H=hemoliza, EL=podniesienie poziomu enzymów wątrobowych we krwi, LP=obniżony poziom płytek krwi ) zostało wprowadzone przez Louisa Weinsteina, który w 1982 roku przedstawił wyniki analizy grupy ciężarnych kobiet o wybitnie wyrażonych następstwach stanu przedrzucawkowego i rzucawki [2,6]. Badacz wykazał, że u wszystkich pacjentek obecna była anemia hemolityczna związana z mikroangiopatią, zmiana kształtu erytrocytów w rozmazie obwodowym, trombocytopenia od umiarkowanej do ciężkiej oraz nieprawidłowe testy enzymatyczne funkcji wątroby zazwyczaj w połączeniu z bólem w nadbrzuszu, nudnościami i wymiotami, a ciężkie nadciśnienie i białkomocz często współistniały z tymi objawami [3,6]. Od ukazania się pracy L.Weinsteina inni wnieśli duży wkład badawczy celem zrozumienia patogenezy, naturalnej historii, spektrum klinicznego, klasyfikacji i strategii postępowania w zakresie omawianego zespołu [3].<br />Zespół HELLP zazwyczaj rozwija się nagle w 2-3 trymestrze ciąży lub bezpośrednio, do 48 godzin po porodzie [5,7,8]. Zwykle towarzyszy stanowi przedrzucawkowemu/rzucawce jednakże może wystepować samodzielnie. Podobnie jak w wymienionych schorzeniach prawdopodobną przyczyną zespołu jest nieprawidłowy rozwój funkcji i niedokrwienie łożyska wywołujące stres oksydacyjny co powoduje uwalnianie czynników systematycznie uszkadzających śródbłonek naczyniowy przez aktywację płytek, skurcz naczyniowy i utratę typowej dla stanu ciąży relaksacji mięśniówki naczyniowej [3,9-13].<br />Wątroba zajmuje centralne miejsce w patogenezie zespołu HELLP i stanowi klucz do zrozumienia charakteru zaburzeń. Dysfunkcja i śmierć okołowątrobowych hepatocytów u danej pacjentki prawdopodobnie koreluje z nasileniem schorzenia. Wykryte wcześniej białko CD95 (APO-1, FAS) odgrywające ważną rolę w patogenezie chorób wątroby, pośredniczy w apoptozie hepatocytów drogą wiązania z Fas-ligand proteiną (ligandem dla receptora Fas) należącą do rodziny receptorów TNF. Fas-ligand produkowany jest przez łożysko, a jego poziom w surowicy wzrasta w okresie choroby i koreluje z jej natężeniem. Blokowanie sygnalizacji CD95 redukuje aktywność hepatocytotoksyczną surowicy w zespole HELLP [15].<br />Ten model patofizjologii zespołu HELLP potwierdziły inne badania, wykazując, że wątroba jest celem a łożysko inicjatorem zaburzeń [3].<br />Wielu autorów podkreśla podobieństwo zespołu HELLP do Zespołu Uogólnionej Odpowiedzi Zapalnej (ang. SIRS), o czym może świadczyć wysoki poziom mediatorów zapalnych w surowicy i w tkankach wątroby oraz dostępny klinicznie, laboratoryjny parametr jak poziom leukocytozy rosnący proporcjonalnie do zawansowania choroby [15-17].<br />Aktualnie istnieją dwa zasadnicze laboratoryjne systemy klasyfikacji zespołu HELLP : Mississippi i Tennessee, które zostały stworzone na potrzeby diagnostyki, oceny zaawansowania choroby i oceny skuteczności leczenia [2,3]. Traktowane osobno stwarzają też płaszczyznę porównawczą dla rezultatów badawczych. Powstały w latach 80-tych w ośrodkach naukowych Uniwersytetów Tennessee i Mississippi.<br />Klasyfikacja Mississippi bierze pod uwagę wartości 3 zasadniczych parametrów mierzonych w surowicy krwi: płytek, enzymów wątrobowych - ASPAT i ALAT oraz dehydrogenazy mleczanowej - LDH, korelującej z intensywnością hemolizy. O przynależności do klasy ostatecznie decyduje najniższa ilość płytek w przebiegu choroby. Stopień 1 jest związany z najcięższą postacią choroby, a stopień 3 z najlżejszą. W tej klasyfikacji wszystkie 3 parametry muszą być nieprawidłowe aby rozpoznać zespół HELLP.<br /><br />Klasyfikacja Mississippi :<br />1. Liczba płytek 50 tys., ASPAT i/lub ALAT 70 IU/L, LDH 600 IU/L<br />2. Liczba płytek 100 tys., ASPAT i/lub ALAT 70 IU/L, LDH 600 IU/L<br />3. Liczba płytek 150 tys., ASPAT i/lub ALAT 40 IU/L, LDH 600 IU/L<br /><br />Drugim systemem klasyfikacji, który upowszechnił się to klasyfikacja Tennessee. Definiuje ona tzw. prawdziwy (całkowity) i niepełny (częściowy) zespół HELLP.<br /><br />Klasyfikacja Tennessee:<br />1. Całkowity zespół HELLP: liczba płytek 100 tys., ASPAT 70 IU/L; LDH 600 IU/L lub bilirubina 1.2mg/% i nieprawidłowy obraz erytrocytów we krwi obwodowej.<br />2. Częściowy zespół HELLP- ciężki stan przedrzucawkowy + jeden z następujących objawów laboratoryjnych: ELLP- brak dowodów na hemolizę, EL- tylko łagodnie podwyższone enzymy wątrobowe, HEL- tylko hemoliza i podwyższone enzymy wątrobowe, LP- trombocytopenia. Odpowiednio noszą one nazwę zespołu ELLP, EL, HEL i LP.<br /><br />Początkowo niepełne kryteria mogą stopniowo przejść w pełne i dać prawdziwy zespół HELLP. Wyniki leczenia ciężarnych i płodów pogarszają się stopniowo od stanu przedrzucawkowego poprzez częściowy do całkowitego zespołu HELLP, co koreluje ze stopniem zaawansowania choroby [18].<br />Żadna z tych klasyfikacji nie jest w pełni zadowalająca, gdyż, zanim jeszcze zostaną wykonane jakiekolwiek badania laboratoryjne, nie uwzględnia objawów podmiotowych, które mogą być bardzo istotne przy podejrzeniu choroby ( jak np. bóle w prawym górnym kwadrancie brzucha). Ponadto stosowane alternatywnie nie stwarzają jednolitej płaszczyzny dla statystycznego przedstawienia problemu i wyników leczenia.<br />Krwiak podtorebkowy/pęknięcie wątroby często występują razem i są stanami poważnie zagrażającymi życiu matki i płodu, o zwykle dramatycznym przebiegu. Opisywana w literaturze śmiertelność związana z zespołem HELLP sięga u matek od 1% do 5%, a u płodów od 7,7% do 60%, natomiast w sytuacji powikłania tego zespołu wystąpieniem krwiaka wątroby/pęknięciem wątroby śmiertelność gwałtownie wzrasta odpowiednio do 50% i 80% [19]. Przedstawiane w literaturze światowej dane dotyczące występowania krwiaka wątroby/pęknięcia wątroby w ciąży mają szeroki zakres od 1 przypadku na 40 000 do 1 na 250 000 ciężarnych [20-22].<br />Najczęściej występującymi objawami klinicznymi są: ból w prawym górnym kwadrancie lub w nadbrzuszu, silny ból prawego barku, nudności, wymioty, napięcie powłok brzusznych, wstrząs hipowolemiczny [19,21,22]. Jeżeli u pacjentki z ciężką rzucawką pojawia się nagle wyżej opisany ból („czerwona flaga” dla lekarza) należy przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem wystąpienie krwawienia lub pęknięcie wątroby, co równoznaczne jest z wystąpieniem nagłego zagrożenia życia i koniecznością pilnej interwencji [3,19].<br />Umiejscowienie krwiaka podtorebkowego wątroby dotyczy zwykle prawego płata, na jego przedniej lub bocznej powierzchni z pęknięciem wzdłuż dolnego brzegu [19]. Rzadko lewego płata wątroby i wtedy dolegliwości bólowe mogą dotyczyć lewego barku [20].<br />Podstawą diagnostyki tego powikłania są: badanie kliniczne, badania laboratoryjne oraz techniki obrazowania wątroby takie jak: USG, TK i NMR [22].<br />

Czy zażycie preparatu „Nitromint” może doprowadzić do stanu nietrzeźwości?
Could taking of the “Nitromint” cause a state of insoberity?
Stomatologia<p></p><p>Od wielu lat biegli z zakresu toksykologii sądowej obserwują, że osoby podejrzane często próbują poddawać w wątpliwość wyniki badań na zawartość alkoholu uzyskane za pomocą analizatorów powietrza wydychanego<i>.</i> Problem dotyczy zwykle spraw, w których w niewłaściwy sposób dokonano badania stanu trzeźwości np. przeprowadzono tylko jeden pomiar, nie zachowano odpowiednich odstępów czasu pomiędzy pomiarami lub wyniki nie mają wartości dowodowej. Niektóre przypadki z praktyki opiniodawczej świadczą, że możliwa jest również kumulacja wymienionych nieprawidłowości.</p><p>W wielu przypadkach wykorzystywane jest przez podejrzanych lub ich obrońców zjawisko występowania tzw. alkoholu zalegającego (resztkowego, ang. mouth alcohol). Zjawisko to zostało po raz pierwszy zauważone przez F.W. Anstie w 1867 r. [1], natomiast pierwsze badania tego efektu przeprowadził i opisał E. Bogen w 1927 r. [2]. Alkohol zalegający (resztkowy) to alkohol utrzymujący się w błonie śluzowej jamy ustnej i górnych dróg oddechowych do około kilku - kilkunastu minut od zakończenia konsumpcji alkoholu [3]. Czas ten zależy m.in. ilości i stężenia napoju alkoholowego, który znajdował się w ustach [4]. Według badań Caddy i współpracowników [5], którzy badali wpływ alkoholu zalegającego na wyniki pomiarów stężenia etanolu w wydychanym powietrzu, alkohol zalegający utrzymuje się w jamie ustnej maksymalnie do 10-19 min. w zależności m.in. od rodzaju spożywanego alkoholu. Badania wspomnianych autorów dowodzą, że im wyższe było stężenie alkoholu tym dłuższy był czas występowania tzw. alkoholu zalegającego [5]. Z kolei badania Langille i Wigmore wykazały, że spośród 15 kobiet i 15 mężczyzn, którzy spożywali od 16 do 146 ml piwa o zawartości alkoholu 5% v/v, jedynie u 27% osób poddanych eksperymentowi po 5 minutach od konsumpcji stwierdzono stężenie alkoholu przekraczające 0,01 g/210 l, czyli ok. 0,048 mg/l (maksymalne stężenie wynosiło 0,016 g/210 l), natomiast po 10 minutach u żadnej z badanych osób nie stwierdzono alkoholu w wydychanym powietrzu [6].</p><p>W przypadku występowania alkoholu zalegającego w jamie ustnej wyniki nie odzwierciedlają rzeczywistego stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu. Dlatego jest istotne, by w takim przypadku rozwiać ewentualne wątpliwości, przeprowadzając przynajmniej trzy pomiary zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu [7,8].</p><p>Na występowanie zjawiska alkoholu zalegającego ma wpływ wiele okoliczności. W jednym z opracowań Langille i Wigmore autorzy wymieniają aż osiem czynników, które mogą wpłynąć na występowanie efektu alkoholu zalegającego [9]. Są to<i>:</i></p><p></p><p>1. Prowadzenie rozmowy lub utrzymywanie otwartych ust (parowanie);</p><p>2. Przeprowadzenie (lub próby przeprowadzenia) w krótkim odstępie czasu wielu pomiarów zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu (parowanie);</p><p>3. Żucie gumy, tytoniu, spożywanie posiłków (zwiększony przepływ śliny);</p><p>4. Zarzucanie treści pokarmowej lub choroba refluksowa przełyku (GERD);</p><p>5. Występowanie alkoholu w wydychanym powietrzu z płuc;</p><p>6. Połykanie lub płukanie gardła (mniejszy kontakt z błoną śluzową);</p><p>7. Niskie stężenie pitego alkoholu (np. piwo 5% v/v);</p><p>8. Alkohol w aerozolu w preparatach na astmę lub płynie do płukania ust (zwiększone odparowywanie).</p><p></p><p>Już samo wspomniane wyżej żucie gumy do żucia może zredukować efekt występowania alkoholu zalegającego o 85% w ciągu 5 minut od spożycia 20% wódki [10]. Problem występowania efektu alkoholu zalegającego jest tak istotny w praktyce toksykologicznej, że wykonywane są również badania wpływu protez i aparatów ortodontycznych na występowanie tego zjawiska [11,12].</p><p>Celem niniejszej pracy było przedstawienie przypadku z praktyki opiniodawczej oraz wyjaśnienie, czy zażywanie preparatu <i>Nitromint</i> ma wpływ na stan trzeźwości oraz, czy jego dwukrotne zażycie mogło doprowadzić do wyniku badania na alkomacie 0,26 mg/l?</p>

Zespół Ramsaya Hunta oraz zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu– powikłania wirusa ospy wietrznej i półpaśca
Ramsay Hunt Syndrome type II and meningoencephalitis – complications of Varicella zoster virus
ChirurgiaVaricella zoster virus (VZV) is commonly associated with causing chickenpox (varicella) and shingles (zoster). Unfortunately, it can add several complicaƟons, also affecƟng central nervous system.

Aspekty zdrowotne kryzysu uchodźczego — opisy przypadków
Health aspects of the refugee crisis — case reports
InneW ostatnich latach lawinowo wzrosła liczba uchodźców i nielegalnych imigrantów docierających do Europy z wielu regionów objętych działaniami wojennymi, katastrofami humanitarnymi, epidemiami. Wraz ze zmieniającymi się kierunkami, z których przybywają uchodźcy, zmieniają się również potencjalne zagrożenia epidemiologiczne oraz powstają nowe wyzwania w zakresie ochrony zdrowia na szczeblu SOR jak i w kontekście zdrowia populacyjnego. Szczególnie niebezpieczny trend można zaobserwować w potencjalnym skróceniu czasu podróży z kraju endemii do Europy, osób będących zdrowymi nosicielami potencjalnie zakaźnych chorób, który umożliwia rozwinięcie się pełnoobjawowych postaci poszczególnych jednostek dopiero w krajach docelowych, gdzie osoby pracujące w sektorze ochrony zdrowia nie posiadają odpowiedniego przeszkolenia do radzenia sobie z nowymi na ich terenie chorobami. Prezentacja przedstawia dwa opisy przypadków o podobnej symptomatyce, ale całkowicie odmiennej etiologii i postępowaniu na przykładzie malarii P.falciparum i gorączki krwotocznej Ebola.

Lewostronna torakoskopia celem usunięcia uchyłka tchawicy i nawrotowej przetoki tchawiczo-przełykowej
Left thoracoscopic approach to remove tracheal diverticulum and recurrent tracheo-esophageal fistula
GinekologiaZarośnięcie przełyku jest rzadką wadą wrodzoną, która ciągle stanowi wyzwanie dla chirurga. Wśród typów zarośnięcia najczęściej występuje typ III charakteryzujący się obecnością przetoki przełykowo-tchawiczej od dolnego odcinka. Zabieg polega na zamknięciu przetoki, a następnie zespoleniu obu zarośniętych odcinków. W części przypadków dochodzi do rozwoju powikłań, wśród których najczęstsze są: zwężenie przełyku w miejscu zespolenia, nieszczelność w miejscu zespolenia, a także nawrót przetoki przełykowo-tchawiczej. Opis przypadku: Autorzy przedstawiają opis diagnostyki i leczenia dziewczynki operowanej z powodu zarośnięcia przełyku t. III, u której doszło do rozwoju dużego uchyłka tchawicy oraz nawrotu przetoki przełykowo-tchawiczej. Wybrano nietypowy dostęp operacyjny przez lewą jamę opłucnową z zastosowaniem techniki torakoskopowej.

Leczenie chirurgiczne ciężkich odmrożeń i jego alternatywa
Surgical treatment of severe frostbite and its alternative
GinekologiaZnaczne zagrożenie trwałym ubytkiem na zdrowiu, jakim jest w odmrożeniu np. utrata palców rąk, stanowi wyzwanie dla lekarzy i skłania do wykorzystania wszystkich dostępnych opcji terapeutycznych, aby uniknąć lub ograniczyć kalectwo. Jednocześnie przeciętna praktyczna wiedza lekarzy na temat odmrożeń ma charakter archaiczny i anegdotyczny. Dotychczasowa praktyka leczenia odmrożeń III i IV st. sprowadza się do rozpoznania, desmurgii i leczenia operacyjnego — amputacji. Niezwykle rzadko pacjenci kierowani są do specjalistycznych oddziałów zajmujących się chirurgią rekonstrukcyjną. Tymczasem techniki z wykorzystaniem płatów uszypułowanych i wolnych pozwalają niejednokrotnie ograniczyć poziom amputacji i zmniejszyć stopień kalectwa.

Doświadczenia własne z transplantacji twarzy kobiety i mężczyzny
Lesonss learned from Face Transplantation in Female and Male Patient
ChirurgiaNowa era w transplantologii rekonstrukcyjnej, wprowadziła do repertuaru chirurgii rekonstrukcyjnej unaczynione allogeniczne przeszczepy kompozytowe, takie jak: ludzka twarz, ręka, krtań i ściana brzucha. Obecnie dokonano na świecie 38 przeszczepów twarzy z 85% przeżywalnością. Rutynowa transplantacja twarzy jest ograniczona ze względu na konieczność pobierania leków immunosupresyjnych z czym wiążą się poważne komplikacje ze śmiercią włącznie.

Złożona allotransplantacja narządów szyi
The complex allotransplantation of a neck structures
ChirurgiaZaprezentowanie w oparciu o własne doświadczenie kompleksowego przeszczepu narządów szyi (obejmujący krtań, tchawicę, gardło, przełyk, tarczycę z przytarczycami, struktury mięśniowe oraz powłokę skórną przedniej ściany szyi) z wykorzystaniem technik mikrochirurgii dla osiągnięcia optymalnego efektu.

Rak gruczołu piersiowego znaleziony przypadkowo podczas symetryzacji piersi towarzyszącej rekonstrukcji
Breast cancer in contralateral breast found during symmetrisation — case report
GinekologiaAsymetria piersi po wykonaniu zabiegu onkoplastycznego czy rekonstrukcyjnego wywiera niekorzystny efekt estetyczny i psychologiczny, obniżając znacząco jakość życia. Zabieg symetryzacji kontralateralnej piersi nie tylko umożliwia uzyskanie dobrego efektu estetycznego; usunięcie części miąższu zdrowej piersi zmniejsza ryzyko pojawienia się w niej w przyszłości niezależnego, metachronicznego raka oraz znalezienie bezobjawowego nowotworu o niskim zaawansowaniu podczas badania histopatologicznego preparatu.

Zaburzenia erekcji w chorobach somatycznych
Erectile dysfunction in somatic diseases
InternaZgodnie z definicją mianem zaburzeń erekcji (ED, ang. erectile dysfunction) określa się trwałą niezdolność do osiągnięcia i/lub utrzymania erekcji wystarczającej do prowadzenia satysfakcjonującej aktywności płciowej (objawy muszą utrzymywać się przez minimum trzy miesiące, chyba że ED jest powiązane z urazem lub zabiegiem chirurgicznym). Szacuje się, że w Polsce problem ten dotyczy 3 mln mężczyzn, a w populacji z chorobami układu sercowonaczyniowego (CVD, ang. Cardiovascular Disease) dotyka blisko 80% pacjentów.

Zastosowanie lipegfilgrastymu w pierwotnej profilaktyce gorączki neutropenicznej w trakcie chemioterapii dosedense u pacjentki z rakiem piersi — opis przypadku
Administration of lipegfilgrastim in primary prophylaxis of febrile neutropenia during dose-dense chemotherapy in a patient with breast cancer — case report
InternaZastosowanie we wczesnym raku piersi chemioterapii uzupełniającej dose-dense czyli „gęstą dawką” pozwoliło istotnie poprawić odsetek czteroletnich przeżyć wolnych od choroby (DFS, disease-free survival), szczególnie w grupie chorych młodych i z tzw. potrójnie ujemnym (ang. tripple negave) fenotypem raka piersi. Ten sposób podawania chemioterapii wiąże się z istotnie wyższym (ok. 20%) ryzykiem gorączki neutropenicznej (GN). W ramach profilaktyki pierwotnej, zgodnie z aktualnymi standardami używa się czynników stymulujących tworzenie kolonii granulocytów, głównie formy długodziałającej — pegfilgrastymu. Od niedawna dostępny jest nowy długodziałający G-CSF — lipegfilgrastym.